ستادِ انتخاباتِ عشق

آشنايي با پرورش و كاشت درخت سيب

كاشت درخت سيب؛ از جمله فعاليت‌ هايي است كه هم مي‌ تواند جذاب باشد و هم سودآور. نه تنها يك كشاورز با زمين‌هاي زراعي بزرگ مي‌تواند مشغول به كاشت شود، حتي يك فرد عادي با داشتن باغچه‌اي در باغ يا حياطي كوچك نيز مي‌تواند اقدام به كاشت نهال سيب، كند. البته فراموش نشود كه هر نهال شرايط و ويژگي‌هايي دارد كه براي به بار نشستن آن، بايد تك تك آن‌ها رعايت شود.

پس شايد بتوان گفت اولين و مهم‌ترين قدم در كاشت يك نهال، آشنايي با ويژگي‌هايي آن نهال و شرايطي است كه براي كاشت لازم دارد. از همين رو در اين نوشتار تصميم گرفتيم نحوه كاشت درخت سيب، را براي شما بازگو كنيم. ما در اينجا تمام اطلاعات لازم در زمينه كاشت نهال سيب را در اختيار شما‌ مي‌گذاريم؛ پس در ادامه با ما باشيد.

بيوگرافي درخت سيب:

درخت سيب؛ (با نام علمي: M. pumila) درختي از گروه گلسرخيان بوده و در سراسر دنيا به داشتن ميوه‌اي شيرين و گوشتي معروف است. كاشت درخت سيب؛ در همه جاي دنيا به دليل استفاده از ميوه آن است. آسياي مركزي را مي‌توان زادگاه اين درخت ناميد. در آن منطقه هنوز هم گونه وحشي اين گياه، مالوس سيورسي، يافت مي‌شود. جالب است بدانيد كه در خيلي از مذاهب و فرهنگ‌ها، ميوه سيب به عنوان ميوه‌اي با اهميت مذهبي و اساطيري شناخته مي‌شود. همانند فرهنگ خودمان كه در هفت سين در هنگام نوروز قرار‌ مي‌گيرد.

براي كاشت نهال سيب، خوب است بدانيد كه ارتفاع درخت بالغ سيب، 6 تا 9 متر نيز‌ مي‌ رسد. ازديگر نكاتي كه به هنگام كشت اين محصول بايد بدانيد اين است كه درخت سيب، در هنگام كشت، اندازه و شكل و تراكم شاخه‌هايش با انتخاب ساقه زيرزميني و روش برش آن تعيين مي‌شود.

برگ‌ها در اين درخت متناوب به رنگ سبز تيره و شكل تخم مرغي ساده با حاشيه‌هاي دندانه‌دار بوده و در زير خود داراي كرك هستند. براي درختان سيب، چهار نوع شاخه با نام‌هاي نرك، لامبورد، براندي و سيخك (اسپور)  در نظر گرفته مي‌شود. اسپورها شاخه‌هاي كوتاهي با طول بين ? الي ? سانتيمتر بوده و در سال دوم در نوك شاخه، جوانه‌هاي زايشي توليد مي‌كنند.

انواع ارقام سيب در ايران

ارقام مختلف سيب در ايران به دو نوع تابستانه و پائيزه قابل تقسيم‌اند:

ارقام تابستانه شامل: گلاب – كهنز- شيخ احمد تبريز- قره يارپاق-اهر- نوري مراغه- قرل آلما- عاشيق آلماسي- مربايي مشهد- علي موري خراسان-شفيع آباد

ارقام پاييزه شامل: عباسي مشهد- گلشاهي- شميراني- شكي اهر-كرمانشاهي- اخلمد خراسان- دريان

ارقام ذكر شده در بالا از نوع بومي بوده و انواع غير بومي اين ارقام عبارتند از:

ارقام تابستانه : گالا – دلبار استيوال

ارقام پائيزه : گلدن دليشز- رد دليشز- گراني اسميت- رداستار كينگ- فوجي – برابرن – مك اينتاش

نحوه كاشت درخت سيب و چگونگي احداث باغ درخت سيب

 درخت سيب به شكل درختچه يا درخت كوتاه رشد مي‌كند.  درخت سيب از جمله گياهان مناطق سرد و معتدل محسوب مي‌شود. در نتيجه اين گياه در مناطقي كه داراي دماي بالا به خصوص در فصل تابستان است به خوبي رشد نمي‌كند. درخت سيب از تيره گلسرخيان به شمار مي‌رود. منشا اصلي اين درخت آسياي مركزي است اما در مناطق مختلف ديگر با توجه به شرايط اقليمي قابليت كاشت و رويش دارد.

? . نحوه كاشت درخت سيب: شرايط مناسب

گياه درخت سيب براي رشد مناسب در مناطق مختلف نيازمند شرايط اقليمي خاصي است. اين شرايط عبارتند از :

حداكثر دماي بالاي ?? درجه سانتي‌گراد بالاي صفر

حداقل دما ?? درجه سانتي‌گراد زير صفر

???? الي ???? متر ارتفاع مناسب از سطح دريا

pH خاك بايد بين ??? تا ??? باشد.

بافت خاك بهتر است عميق و آبرفتي باشد.

EC آب حداكثر بايد ???? ميكرو موس بر سانتي متر باشد.

? . خاك مناسب درخت سيب

ريشه‌هاي درخت سيب معمولا در سطح گسترش زيادي دارند. پس بهتر است در خاكي كاشته شود كه داراي مواد آلي و حاصلخيزي بالاست. خاك‌هاي شني و رسي كه با كودهاي مختلف تقويت شده باشند، گزينه مناسبي براي كاشت درخت سيب به شمار مي‌آيند. اگر درخت سيب در خاك مناسب كاشته نشود، برگ هاي آن كوچك خواهد بود و همچنين ريزش ميوه در آن رخ خواهد داد.

آموزش انتخاب يك نوع درخت سيب

1. درخت سيب مخصوص منطقه ي خود را پيدا كنيد.

صدها نوع درخت سيب وجود دارد و هر كدام از آنها مخصوص يك منطقه مي باشند. اگر يك درخت سيب مناسب منطقه ي خودرا انتخاب كنيد، احتمال ميوه دادن آن زياد خواهد بود.

انتخاب يك نوع درخت سيب مخصوص منطقه ي شما، از اهميت زيادي برخوردار است. زيرا هر درخت سيب به دماي خاصي پاسخ مي دهد. برخي از گونه هاي درخت سيب، در مناطقي كه زمستان سرد و طولاني دارد به خوبي مي رويند. اما گونه هايي از سيب نيز وجود دارند كه در ديگر مناطق به خوبي رشد مي كنند.

1. به دنبال نوعي درخت سيب بگرديد كه در منطقه ي شما رشد مي كند.

بررسي كنيد و يك نوع درخت سيب مخصوص منطقه ي خود را انتخاب كنيد.

1. تحقيق كنيد كه چه درختاني در منطقه ي شما براي گرده افشاني متقابل مناسب هستند.

گرده افشاني متقابل، معمولا براي توليد ميوه ضروري است. اكثر درختان سيب، خودشان و ديگر درختان هم نوع را گرده افشاني نمي كنند. بنابراين بهتر است دو گونه ي متفاوت درخت سيب بكاريد تا گرده افشاني به خوبي انجام شود.

1. چند نوع درخت سيب انتخاب كنيد.

بايد چند نوع درخت سيب انتخاب كنيد كه گرده افشاني متقابل انجام دهند. بهتر است گونه هايي انتخاب كنيد كه در برابر بيماري مقاوم باشند.

1. يك نهال سيب با ريشه ي عاري از خاك خريداري كنيد.

نهال هاي سيب را معمولا به صورت يك شاخه و ريشه ي عاري از خاك به فروش مي رسانند. پس از اينكه نهال سيب را خريداري كرديد، بلافاصله آن را بكاريد.

روش‌هاي تكثير درخت سيب

  درخت سيب به روش هاي مختلف از طريق بذر، قلمه، خواباندن، پاجوش و پيوند تكثير مي شود. 

 تكثير درخت سيب از طريق بذر

براي تكثير درخت سيب ابتدا بايد بذر آن را تهيه كرد. بذر درخت سيب به راحتي به دست مي آيد و فقط كافي ست كه يك ميوه سيب را به دو نيم تقسيم كنيد و دانه هاي درون آن را خارج و درون يك دستمال كاغذي خيس قرار دهيد. سپس دستمال را درون يك پلاستيك بگذاريد و به مدت يك ماه در يخچال نگهداري كنيد. هنگامي كه دانه ها شروع به جوانه زدن كردند آنها را درون يك گلدان بكاريد و آبياري كنيد. هنگامي كه بذر جوانه زده سر از خاك بيرون آورد و به حد معيني از رشد رسيد آن را به زمين اصلي منتقل كنيد. 

تكثير درخت سيب به روش قلمه زني

اين روش راحت ترين نوع تكثير درخت سيب مي باشد. در اين روش فقط كافيست با يك چاقوي تيز شاخه اي را از درخت جدا كنيد و سپس در خاك گودالي ايجاد كنيد و قلمه را درون آن بكاريد و آبياري كنيد. براي تسريع در ريشه زايي مي‌توانيد از هورمون ريشه زايي استفاده كنيد.

تكثير درخت سيب به روش خواباندن

در روش خواباندن قسمتي از شاخه گياه را كه ارتفاع مناسبي دارد در خاك بكاريد، براي اين منظور گودالي ايجاد كنيد و شاخه را در درون آن قرار دهيد و روي آن را با خاك مناسب و نرم بپوشانيد پس از مدتي شاخه ريشه‌دار مي‌شود، در اين هنگام شاخه را از قسمتي كه در خاك قرار دارد جدا كنيد.

پرورش درخت سيب از طريق پاجوش

كاشت درخت از پاجوش بسيار آسان است، پا جوش‌هايي را كه در كنار درخت رشد مي‌كند را از خاك بيرون بياوريد و سپس آن را در زمين اصلي و در گودال بكاريد اگر پا جوش‌ها خيلي كوچك بودن مي‌توانيد از گلدان نيز استفاده كنيد.

پيوند درخت سيب

پيوند روش ديگري براي تكثير درخت سيب است. در پيوند شكمي درخت سيب بايد شاخه اي از يك درخت سيب را به عنوان پايه انتخاب كرد و به آرامي شكافي به شكل T بر روي آن ايجاد نمود. و با پشت چاقوي پيوند زني پوست را بلند نموده و جوانه را در داخل آن قرار مي دهيم و در انتها محل را با نخ پنبه و يا پوست درخت نارون مي بنديم با گذشت 10 الي 12 روز مي توان تشخيص داد كه پيوند زدن درخت سيب موفقيت آميز بوده و يا خير و سپس بعد از رشد پيوندك، مي بايست باقي مانده ي پايه را برش داد و آن را به قيم بست. 

چگونگي كاشت درخت سيب در باغ

• باغ براي كاشت درخت سيب بايستي در مقياس بزرگتري انجام پذيرد.
• جهت احداث باغ بايستي دست كم 5 هكتار زمين داشته باشيد.
• نوع سيب را بايد براي كاشت انتخاب نماييد.
• در باغي كه به تازگي احداث كرده ايد از كاشتن هم زمان درختان ميوه بپرهيزيد.
• لازم است تا باغ را در منطقه اي كه شيب درخت كم است احداث نماييد.
• در نظر داشته باشيد كه باغ را در محل‌هايي كه در مجاورت ساحل و بركه است تاسيس نكنيد.
• در محل احداث احداث باغ لازم است تا آب زيرزميني بالا نباشد.
• لازم است تا درختان را در طرح‌هاي مربعي يا مستطيلي بكاريد.

نحوه كاشت درخت سيب: نكاتي در مورد احداث باغ

احداث باغ براي كاشت درخت سيب با توجه به موارد گفته شده در بالا و در مقياس بزرگ‌تري انجام مي‌شود.

براي احداث باغ سيب حداقل سطح ? هكتار زمين مناسب است.

مانند مراحل بالا نوع سيب را براي كاشت انتخاب مي‌كنيم.

زمين و سطح انتخاب شده بايد داراي ويژگي‌هاي گفته شده باشد.

در باغي كه تازه اقدام به تاسيس آن كرده‌ايد، از كاشت توامان درختان ميوه خودداري كنيد.

بهتر است باغ در منطقه كم شيب احداث شود.

بهتر است باغ در محل‌هاي نزديك بركه، جنگل، كنار ساحل و مناطقي از اين دست احداث نشود.

در محل احداث باغ سطح آب زيرزميني نبايدا خيلي بالا باشد.

مي‌توانيد درختان را به جاي كاشت در طرح‌هاي مربع شكل، در طرح هاي مستطيلي بكاريد.

 انتخاب محل احداث باغ

در صورت مساعد بودن شرايط اقليمي و آبي و خاكي، انتخاب محل باغ از موارد حائز اهميت بوده كه در توفيق باغداران بسيار مؤثر است.احداث باغ در دامنه‌هاي كم شيب در پناه باد‌هاي سرد مناسب مي‌باشد.اگر شيب دامنه از ?? الي ?? درجه تجاوز كند، هزينه آماده سازي زمين و كاشت و ونگهداري بالاتر خواهد رفت و خطر فرسايش خاك بيشتر خواهد بود.درصورت احداث باغ دردامنه رعايت خطوط ميزان و كاشت در خطوط تراز از ضروريات حتمي است.براي باغ‌هاي سيب حداقل سطح ? هكتاري از نظر شرايط اقتصادي در اكثر مناطق كشور سطح مناسبي به ظر مي‌رسد.

عمليات احداث باغ

اولين گام در احداث باغ انتخاب نوع پايه و نوع رقم مي‌باشد.در شرايط كنوني انتخاب يكي از پايه‌هاي رويشي پاكوتاه با توجه به شرايط منطقه و ميزان سرمايه توصيه مي‌گردد.مزاياي پايه‌هاي رويشي پاكوتاه نسبت به پايه‌هاي بذري:

تراكم بالاي درخت و عملكرد بيشتر در واحد سطح

سهولت عمليات زراعي و مديريت باغباني (هرس، برداشت، مبارزه با آفات و امراض و …)

دريافت نور بيشتر و توليد ميوه با كيفيت بهتر

تسريع در باردهي و رسيدن به عملكرد اقتصادي

امكان استاندارد نمودن تكنيك‌هاي باغداري

نحوه آماده سازي زمين

بعد از شخم عميق با ديسك و لولر اقدام به تسطيح نموده تا زمين را آماده كشت نمائيم.كود دامي به مقدار ?? تن در هكتار قبل از كاشت با خاك و خاك چاله مخلوط شده باشد. (كود دامي بايستي كاملاً پوسيده باشد).از كشت توام درختان ميوه و حتي كشت محصولات زراعي و صيفي و جاليز در باغات جديد الاحداث خودداري گردد.

فاصله‌ي كاشت درخت سيب چقدر‌ ‌است؟ نكات لازم در كاشت سيب:

رعايت فاصله بين كاشت درختان سيب از اهميت بالايي برخوردار است. در صورت رعايت نكردن فاصله مناسب، در زمان آبدهي، كوددهي و هرس درخت، با مشكلات زيادي رو به رو خواهيد شد. پس يكي از فاكتورهاي تأثيرگذار در كاشت سيب، رعايت فاصله مناسب خواهد بود. به طور كلي مي‌توان گفت براي نهال ميوه، فاصله درختان معمولا در حالت استاندارد 5 متر و فاصله رديف‌ها 8 متر‌ ‌است؛ ولي ايده آل‌ترين حالت، 8 متر در 10 متر است.

نكته‌هاي كاشت درخت سيب در باغچه خانه

براي كاشت درخت سيب لازم است تا سطح بالاتري از باغچه را براي اين كار در نظر بگيريد. علت اين امر اين است كه سرماي هوا و يخبندان در عمق خاك مي تواند ريشه‌ها را تحريك كند و باعث مي شود تا شكوفه‌هاي درختان در فصل بهار از بين بروند. كاشت درخت سيب در سطح بالاتر زمين مي تواند شكوفه‌ها را از سرما و ريزش بهاره حفاظت نمايد و ميوه دادن در درخت سيب را ضمانت كند.

نكته ديگري كه لازم است تا به آن توجه نماييد اين است كه نهال سيب را در مجاورت درختان ديگر كه بزرگ هستند و يا نهرها نكاريد. چون اين امر سبب مي شود تا ميوه دهي در درختان سيب بسيار كم شود. پرورش مناسب درخت سيب نياز به تابش نور آفتاب دارد. پر واضح است كه بهترين زمان جهت كاشت درت سيب فصل بهار است. اما در اين فصل نيز لازم است تا مطمئن شويد تا زمين گرم است و يخبندان نيست.

 زمان كاشت نهال سيب لازم است تا به چگونگي قرار دادن ريشه در دل خاك دقت كنيد. براي كاشت نهال سيب لازم است تا حفره اي به اندازه دو برابر ضخامت ريشه و با عمق 60 سانتي متري بكنيد. هنگامي كه ريشه‌ها را كامل با خاك مي پوشانيد لازم است تا به آهستگي خاك را بفشاريد تا جاي خالي ميان خاك و ريشه باقي نماند و نهال سيب بتواند به خوبي در آن رشد كند.

انتخاب چند درخت براي گرده افشاني متقابل 

گرده افشاني متقابل، معمولا براي توليد ميوه ضروري است. اكثر درختان سيب، خودشان و ديگر درختان هم نوع را گرده افشاني نمي كنند. بنابراين بهتر است دو گونه ي متفاوت درخت سيب بكاريد تا گرده افشاني به خوبي انجام شود. بايد چند نوع درخت سيب انتخاب كنيد كه گرده افشاني متقابل انجام دهند. بهتر است گونه هايي انتخاب كنيد كه در برابر بيماري مقاوم باشند.

چگونگي كاشت درخت سيب

اولين مرحله مراقبت است. نكات زير كمك مي كند تا درختان سيب به خوبي پرورش پيدا كنند.

لازم است تا خاك درخت سيب مرطوب باشد.

دو بار در هر هفته عميقا خاك را آبياري نماييد.

اگر مي خواهيد علف‌هاي هرز درختان را آسيب نزند و دماي آن‌ها نيز منظم باشد لازم است تا از مالچ بهره بگيريد. در اين صورت لازم است تا مالچ را در دور تا دور پاي درخت بريزيد.

لازم است تا درخت سيب را از هجوم حشرات موذي مصون نگه داريد تا صدمه اي به قسمت‌هاي مختلف درخت وارد نيايد.

لازم است تا به هرس كردن گياهان جوان نپردازيد و فرصت كافي دهيد تا درختان كامل شوند.

آبياري درخت سيب

600 تا 1000 ميلي متر بارندگي ساليانه براي رشد سيب مناسب است. البته ميزان آبياري درختان سيب با توجه به تراكم و فاصله درختان از يكديگر متفاوت است ولي مقدار روزانه آب مورد نياز براي هر درخت 25 تا 200 ليتر در روز است. 

معمولا بين 170 تا 210 روز دوره رشد درخت سيب است كه از نظر آبياري به چهار مرحله ي گل دهي، تشكيل، ايجاد جوانه هاي گل و مرحله رسيدن ميوه تقسيم مي شود. بطور كلي مي توان گفت كه براي آبياري قطره اي تعداد درختان سيب مي تواند از ??? تا ???? اصله در هكتار متغير باشد.

آفات و بيماري هاي درخت سيب

كرم سيب، ليسه سيب، كرم سفيد ريشه، سوسك شاخه بلند رزاسه، سرخرطومي سيب و شته مويي سيب از جمله آفات سيب هستند كه براي مقابله با آن ها مي توان از سموم شيميايي استفاده كرد.

سفيدك سطحي سيب، لكه سياه سيب، شانكر سيتوسبورايي سيب از بيماري هاي شايع درخت سيب هستند كه با مراقبت، هرس و كود دهي به موقع مي توان از آن ها پيشگيري نمود.

 هرس درخت سيب:

براي هرس كردن درخت بايد شاخه هاي جواني كه چند سال عمر كردند و باردار شده اند را از درخت جدا نمود تا شاخه هاي جوان ديگر جانشين آن ها شود. اگر هرس درخت به موقع و در زمان مناسب انجام نشود درخت زود پير مي شود و باعث توليد ميوه هاي ريز و نامرغوب مي شود. اما هرس به موقع از پيري درخت جلوگيري مي كند. 

 بهترين زمان براي هرس درخت سيب در زمستان و پس از ريزش برگ ها هست. زماني كه شاخه اي از درخت سيب هرس مي شود بايد كاملا آن را از انتها بريد به طوري كه چيزي از آن در محل بريده شده، باقي نماند.

 هنگام هرس كردن بايد دقت داشته باشيد كه در سال اول كه درخت سيب فقط يك ساقه طويل است ارتفاع آن را تا حدود 75 سانتي متر نگه داشته و باقي را هرس كنيد چون كه ساقه هاي اصلي درخت سيب در زمستان سال دوم تشكيل مي شود. 

 دقت داشته باشيد كه درخت سيب 4 يا 5 ساله را فقط تركه هاي شاخه ها را كم كنيد و نيازي به هرس كردن نيست تا از درهم رفتگي و انبوهي درخت جلوگيري شود.